Za publikowane treści odpowiada wyłącznie Fundacja Wspierania Inicjatyw Ekologicznych.

Fakty i mity

10 przykładowych pytań i odpowiedzi (Centrum Informacji Natura 2000)


1. Gdzie można zgłosić wniosek o zmianę granicy obszaru Natura 2000?    

Wniosek o zmianę granic obszaru Natura 2000 może być zgłoszony przez każdego obywatela. Wniosek taki kieruje się do nadzorującego obszar Natura 2000, czyli w zależności od położenia działki:

- w granicach parku narodowego i obszaru Natura 2000 – do dyrektora parku narodowego;
- w granicach obszaru Natura 2000 – do właściwego regionalnego dyrektora ochrony środowiska.
Następnie po weryfikacji, ww. instytucje mogą wystąpić do Generalnej Dyrekcji Ochrony Środowiska z wnioskiem o stosowne zmiany. Każdy wniosek musi mieć uzasadnienie merytoryczne i w przypadku zmiany granic również propozycję skorygowanego SDF dla obszaru.
GDOŚ dokonuje analizy przekazanych mu danych, w przypadku gdy wymagane będzie opiniowanie zmian przez miejscowe rady gminy, przeprowadzenie uzgodnień wewnątrz i międzyresortowych – czynności te prowadzi GDOŚ. Po akceptacji zmian przez Radę Ministrów projekt zostaje przesłany do Komisji Europejskiej.
Szczegóły znajdują się w wytycznych GDOŚ dot. zmian granic obszarów Natura 2000 i wzór wniosku do zgłoszenia zmian:

http://bip.gdos.gov.pl/doc/ftp/2012/Wytyczne_GDOS_zmiany_w_bazie_danych_obszarow_Natura_2000.pdf

2. Czy na obszarach Natura 2000 możliwe jest stawianie farm wiatrowych?

Generalnie na obszarach Natura 2000 nie ma listy zakazów. Obowiązuje jedna fundamentalna zasada: niepodejmowania działań mogących znacząco negatywnie oddziaływać na gatunki i siedliska, dla których ochrony obszar Natura 2000 został wyznaczony.
Jeśli budowa farmy wiatrowej została zakwalifikowana jako inwestycja z tzw. II grupy to przed zgodą na jej realizację będzie musiała uzyskać decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach, a jeśli farma zlokalizowana ma być na formach ochrony przyrody to prawdopodobnie będzie konieczne przeprowadzenie oceny oddziaływania na środowisko wraz z sporządzeniem raportu oddziaływania tej inwestycji na środowisko, a w tym na obszar Natura 2000.
Jeśli natomiast, jest to mniejsza inwestycja, i jej parametry nie pozwoliły zakwalifikować jej do procedury oceny oddziaływania na środowisko, ale jej położenie planowane jest na obszarze Natura 2000 to może podlegać ocenie oddziaływania na dany obszar Natura 2000, szczególnie jeśli planowana jest w/przy ptasim obszarze Natura 2000 – czyli chroniący gatunki ptaków oraz ich siedliska, lub jeśli jest to obszar tzw. siedliskowy, ale chroni np. nietoperze, albo jeśli realizacja inwestycji może np. niszczyć chronione w ramach tego obszaru siedliska. Inwestycja tak musi być też oceniona pod kątem wpływu na integralność obszaru oraz spójność całej sieci Natura 2000 – czyli, czy nie wpływa na połączenia ekologiczne między obszarami i czy nie zaburzy funkcjonowania danego obszaru.

Przydatne linki:

http://www.ekoefekt.pl/dokumenty/dokument_29.pdf

http://www.oddzialywaniawiatrakow.pl/upload/File/2012.02.07_Przewodnik%20wersja%20ostateczna_PL_z%20zabezpieczeniem.pdf

http://www.salamandra.org.pl/DO_POBRANIA/PRAWO/Wiatraki-nietoperze_wytyczne-2009.pdf

http://pracownia.org.pl/dzikie-zycie-numery-archiwalne,2253

3. Czy budowa domu na terenie obszaru Natura 2000 może wymagać przeprowadzenia oceny oddziaływania na obszar Natura 2000? Jak wyglądają procedury administracyjne związane z uzyskiwaniem pozwolenia na budowę?

Budowa domu na obszarze Natura 2000 (uzyskanie stosownego pozwolenia na budowę), co do zasady nie jest ani przedsięwzięciem mogącym potencjalnie, ani zawsze znacząco oddziaływać na środowisko (zgodnie z rozporządzeniem Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010 roku w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko), więc jedyną, ewentualną drogą oceny oddziaływania takiej inwestycji na obszar Natura 2000 (przy założeniu, że nie jest bezpośrednio związana z ochroną obszaru Natura 2000 lub nie wynika z tej ochrony) jest procedura opisana w ustawie z dnia 3 października 2008 roku o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (głównie artykuły od 96 do 103). W przypadku decyzji o pozwoleniu na budowę domu (także: decyzji o zatwierdzeniu projektu budowlanego, decyzji o pozwoleniu na wznowienie robót budowlanych oraz decyzji o pozwoleniu na zmianę sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części, wydawanych na podstawie ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane):

1) organ właściwy do wydania tej decyzji (co do zasady starosta) jest obowiązany do rozważenia, przed wydaniem tej decyzji, czy przedsięwzięcie może potencjalnie znacząco oddziaływać na obszar Natura 2000;

2) jeżeli organ uzna, że przedsięwzięcie może oddziaływać na obszar Natura 2000 wydaje postanowienie w sprawie nałożenia obowiązku przedstawienia właściwemu miejscowo regionalnemu dyrektorowi ochrony środowiska: wniosku o wydanie decyzji, karty informacyjnej przedsięwzięcia, poświadczonej przez właściwy organ mapy ewidencyjnej obejmującej teren, na którym realizowane będzie przedsięwzięcie oraz obszar, na który będzie oddziaływać itd.;

3) w przypadku, gdy regionalny dyrektor ochrony środowiska stwierdza, że przedsięwzięcie nie będzie znacząco oddziaływać na obszar Natura 2000, to w drodze postanowienia stwierdza brak potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania na obszar Natura 2000, a jeśli przedsięwzięcie może znacząco oddziaływać na obszar Natura 2000, to w drodze postanowienia ustala obowiązek przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na obszar Natura 2000, nakładając obowiązek przedłożenia raportu o oddziaływaniu na środowisko;

4) regionalny dyrektor ochrony środowiska przekazuje właściwemu organowi raport o oddziaływaniu przedsięwzięcia na obszar Natura 2000 i występuje o zapewnienie udziału społeczeństwa przez ten organ;

5) organ przekazuje regionalnemu dyrektorowi ochrony środowiska zgłoszone przez społeczeństwo wnioski i uwagi oraz protokół z rozprawy administracyjnej;

6) regionalny dyrektor ochrony środowiska rozpatruje wnioski i uwagi i przeprowadza ocenę oddziaływania przedsięwzięcia na obszar Natura 2000 i odmawia uzgodnienia warunków realizacji przedsięwzięcia, jeżeli z oceny oddziaływania przedsięwzięcia na obszar Natura 2000 wynika, że przedsięwzięcie może znacząco negatywnie oddziaływać na ten obszar, a nie zachodzą przesłanki określone w art. 34 ustawy o ochronie przyrody, albo wydaje postanowienie w sprawie uzgodnienia warunków realizacji przedsięwzięcia, jeżeli z oceny oddziaływania przedsięwzięcia na obszar Natura 2000 wynika, że przedsięwzięcie nie będzie znacząco negatywnie oddziaływać na ten obszar (albo przedsięwzięcie może znacząco negatywnie oddziaływać na ten obszar, ale jednocześnie zachodzą przesłanki określone w art. 34 ustawy o ochronie przyrody);

7) w zależności od powyższego właściwy organ albo odmawia wydania decyzji, albo wydaje decyzję, uwzględniając warunki realizacji przedsięwzięcia określone w postanowieniu (np. kompensacji przyrodniczej).
Tak skomplikowana procedura nie będzie miała jednak zastosowania w większości przypadków, pamiętać bowiem trzeba, że obszary Natura 2000 nie są typowymi formami ochrony przyrody (jak rezerwaty, parki narodowe itd.), nie ustanawia się dla nich listy konkretnych nakazów i zakazów.

4. Jakie siedliska przyrodnicze lub gatunki są przedmiotem zainteresowania Unii Europejskiej, które z nich mają znaczenie priorytetowe oraz wymagają ochrony w formie wyznaczenia obszarów Natura 2000?

Istotne znaczenie ma w tym zakresie treść art. 26 ustawy o ochronie przyrody, który ministrowi właściwemu do spraw środowiska udziela kompetencji do określenia w drodze rozporządzenia:

a) typów siedlisk przyrodniczych oraz gatunki będące przedmiotem zainteresowania Wspólnoty,
b) siedlisk przyrodniczych i gatunków o znaczeniu priorytetowym,
c) siedlisk przyrodniczych i gatunków wymagających ochrony w formie wyznaczenia obszarów Natura 2000,
d) kryteriów wyboru obszarów kwalifikujących się do uznania za obszary mające znaczenie dla Wspólnoty i wyznaczenia jako specjalne obszary ochrony siedlisk oraz obszarów kwalifikujących się do wyznaczenia jako obszary specjalnej ochrony ptaków.

Na podstawie tej normy kompetencyjnej Minister Środowiska wydał rozporządzenie z dnia 13 kwietnia 2010 roku w sprawie siedlisk przyrodniczych oraz gatunków będących przedmiotem zainteresowania Wspólnoty, a także kryteriów wyboru obszarów kwalifikujących się do uznania lub wyznaczenia jako obszary Natura 2000 (Dz.U.2010.77.510 ze zmianami). To rozporządzenie transponuje załącznik I i III dyrektywy 92/43/EWG w sprawie ochrony siedlisk przyrodniczych oraz dzikiej fauny i flory, bowiem: załącznik I tej dyrektywy wymienia: "Typy siedlisk przyrodniczych będące przedmiotem zainteresowania wspólnoty, których ochrona wymaga wyznaczenia specjalnych obszarów ochrony", a załącznik III - "Kryteria wyboru terenów kwalifikujących się do określenia jako tereny mające znaczenie dla wspólnoty i wyznaczenia jako specjalne obszary ochrony". Istotne znaczenie w tym zakresie może mieć także treść dyrektywy 2009/147/WE z 30 listopada 2009 w sprawie ochrony dzikiego ptactwa, a zwłaszcza załącznika nr 1 do dyrektywy - listy około 182 gatunków ptaków, które powinny być chronione, poprzez ochronę ich siedlisk.

5. Czy co do zasady na terenie obszaru Natura 2000 możliwe jest prowadzenie eksploatacji żwiru lub piasku metodą odkrywkową?

W przypadku, kiedy takie przedsięwzięcie - eksploatacja żwiru i piasku nie będzie w konkretnym przypadku powodowało negatywnego oddziaływania na obszar Natura 2000, to co do zasady może być realizowane. Ocena oddziaływania takiej inwestycji na obszar Natura 2000  w przypadku przedsięwzięć, dla których jest przeprowadzana ocena oddziaływania na środowisko, mieści się w ramach tej procedury. Natomiast w przypadku przedsięwzięć, które takie ocenie nie podlegały, przewidziana jest specjalna procedura określona w art. od 96 do 101 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko. W jej ramach regionalny dyrektor ochrony środowiska weryfikuje możliwość wpływu przedsięwzięcia na obszary Natura 2000 (może istnieć wymóg sporządzenia raportu o oddziaływaniu inwestycji na środowisko). Jeśli chodzi o decyzje koncesyjne w zakresie poszukiwanie, rozpoznawanie lub wydobycia złóż piasków i żwirów postępowanie w sprawie oceny oddziaływania takiej inwestycji na obszar Natura 2000  odbywa się po wszczęciu postępowania koncesyjnego, jeśli organ koncesyjny stwierdzi, że istnieje możliwość potencjalnego znaczącego oddziaływania inwestycji na obszar Natura 2000. W sytuacji, kiedy ocena oddziaływania wykazała znaczące negatywne oddziaływanie przedsięwzięcia na obszar Natura 2000, to w zasadzie nie można zezwolić na ich realizację przedsięwzięcia, chyba że zachodzą określone przesłanki (uzasadniają to konieczne wymogi o charakterze społecznym i gospodarczym, nie ma rozwiązań alternatywnych, a zapewnione zostanie wykonanie kompensacji przyrodniczej niezbędne dla zapewnienia spójności i właściwego funkcjonowania sieci Natura 2000). Ochrona przyrody w ramach sieci obszarów Natura 2000 opiera się przede wszystkim na ograniczaniu podejmowania działań mogących w znaczący sposób pogorszyć stan siedlisk przyrodniczych oraz siedlisk gatunków roślin i zwierząt, dla których ochrony został wyznaczony obszar Natura 2000, w odróżnieniu od ochrony jaką gwarantują np. parki narodowe, rezerwaty przyrody, czy też nawet parki krajobrazowe.

6. W jaki sposób jako obywatel mogę czynnie uczestniczyć w postępowaniu mającym na celu ocenę oddziaływania danej inwestycji na obszar Natura 2000?

Jeśli chodzi o wpływ obywateli na realizację inwestycji na terenach obszaru Natura 2000, to podstawową sprawą jest wykorzystanie uprawnień, jakie przyznane zostały członkom społeczeństwa przez ustawę z dnia 3 października 2008 roku o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (art. 29 - 38 ustawy), która także zgodnie z brzmienie regulacji na poziomie Unii Europejskiej przewiduje konieczność udziału społeczeństwa w podejmowaniu przez organy administracji publicznej stosownych decyzji, w tym także tych, które dotyczą obszarów Natura 2000. W ramach postępowań z udziałem społeczeństwa:
1) każdy ma prawo składania uwag i wniosków, które jednak nie wiążą organu prowadzącego postępowanie i nie stosuje się przepisów działu VIII Kodeksu postępowania administracyjnego,
2) organy administracji właściwe do wydania decyzji zapewniają możliwość udziału społeczeństwa odpowiednio przed wydaniem tych decyzji lub ich zmianą,
3) przed wydaniem i zmianą decyzji wymagających udziału społeczeństwa organ właściwy do wydania decyzji, bez zbędnej zwłoki, ma obowiązek podać do publicznej wiadomości między innymi informacje o: przystąpieniu do przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, wszczęciu postępowania, przedmiocie decyzji, która ma być wydana w sprawie, organie właściwym do wydania decyzji oraz organach właściwych do wydania opinii i dokonania uzgodnień, możliwościach zapoznania się z niezbędną dokumentacją sprawy (wnioskiem wraz z załącznikami, postanowieniami organu, stanowiskami innych organów), możliwości składania uwag i wniosków (wyznaczeniu 21-dniowego terminu ich składania), terminie i miejscu rozprawy administracyjnej otwartej dla społeczeństwa (jeżeli ma być ona przeprowadzona),
4) uwagi i wnioski mogą być wnoszone w różny sposób (forma pisemna, ustnie do protokołu, za pomocą środków komunikacji elektronicznej bez konieczności opatrywania ich bezpiecznym podpisem elektronicznym), przy czym te złożone po upływie terminu wyznaczonego przez organ  pozostawia się bez rozpatrzenia.
5) w ramach postępowania może być przeprowadzona rozprawa administracyjna otwarta dla społeczeństwa,
6) organ prowadzący postępowanie ma obowiązek rozpatrzyć wnioski i uwagi zgłoszone w terminie, a w uzasadnieniu decyzji podać informacje o udziale społeczeństwa w postępowaniu oraz o tym, w jaki sposób zostały wzięte pod uwagę i w jakim zakresie zostały uwzględnione,
7) organ właściwy do wydania decyzji podaje do publicznej wiadomości informację o wydanej decyzji i o możliwościach zapoznania się z jej treścią.

W przypadku oceny oddziaływania przedsięwzięcia na obszar Natura 2000, przed wydaniem postanowienia, w sprawie uzgodnienia warunków realizacji przedsięwzięcia w zakresie oddziaływania na obszar Natura 2000, regionalny dyrektor ochrony środowiska występuje do właściwego organu o zapewnienie możliwości udziału społeczeństwa, przekazując mu raport o oddziaływaniu przedsięwzięcia na obszar Natura 2000, a następnie organ ten przekazuje regionalnemu dyrektorowi ochrony środowiska zgłoszone przez społeczeństwo uwagi i wnioski oraz protokół z rozprawy administracyjnej otwartej dla społeczeństwa, jeżeli była przeprowadzona.

7. Jak wygląda procedura uzyskiwania decyzji - zezwolenia na usunięcie (wycinkę) drzew i krzewów z terenu położonego na obszarze Natura 2000?

Decyzję w sprawie usunięcia drzew i krzewów z obszaru Natura 2000 wydają organy, o których mowa w art. 83 ustawy o ochronie przyrody, a więc co do zasady wójt, burmistrz, prezydent na wniosek posiadacza nieruchomości (za zgodą właściciela tej nieruchomości) na której rośnie dane drzewo lub krzewy. W przypadku zaś, kiedy drzewo (lub krzew) rośnie na nieruchomości, która jednocześnie jest wpisana do rejestru zabytków, decyzję wydaje wojewódzki konserwator zabytków. Wszystkie pozostałe przepisy zawarte w art. 83 i następnych ustawy o ochronie przyrody, mają zastosowanie także do podejmowania decyzji o usunięciu drzew lub krzewów na obszarze Natura 2000.
Jednakże zgodnie z art. 96 ust. 1 - 3 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko przed wydaniem decyzji zezwalającej na usunięcie drzew lub krzewów właściwy organ ma obowiązek rozważyć, czy to  przedsięwzięcie może potencjalnie znacząco oddziaływać na obszar Natura 2000. W przypadku. kiedy organ wydający decyzję zezwalającą na usunięcie drzew lub krzewów uzna, że wycinka ta, może potencjalnie znacząco oddziaływać na obszar Natura 2000, wydaje postanowienie w sprawie nałożenia obowiązku przedłożenia regionalnemu dyrektorowi ochrony środowiska: wniosku o wydanie decyzji, karty informacyjnej przedsięwzięcia, poświadczonej przez właściwy organ kopii mapy ewidencyjnej obejmującej przewidywany teren, na którym będzie realizowane przedsięwzięcie, oraz obejmującej obszar, na który będzie oddziaływać przedsięwzięcie, wypisu i wyrysu z miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego w celu określenia przez regionalnego dyrektora ochrony środowiska – czy istnieje obowiązek przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na obszar Natura 2000.
Po otrzymaniu dokumentów regionalny dyrektor ochrony środowiska stwierdza w drodze postanowienia: obowiązek przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na obszar Natura 2000 (otwierając tym samym tę procedurę), albo  brak potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na obszar Natura 2000 (umożliwiając tym samym wydanie zezwolenia na wycinkę drzew lub krzewów) w przypadku stwierdzenia, że przedsięwzięcie nie będzie znacząco oddziaływać na obszar Natura 2000.
Powyższa procedura oceny może mieć także zastosowanie w sytuacjach, kiedy wycinka drzew lub krzewów nie następuje bezpośrednio na terenie obszaru Natura 2000, ale w jego bezpośrednim sąsiedztwie.

8. Czy na obszarach Natura 2000 dozwolone jest urządzanie polowań?

Zgodnie z art. 36 ust. 1 ustawy o ochronie przyrody na obszarach Natura 2000 nie podlega ograniczeniu działalność łowiecka i rybacka, jeżeli nie zagrażają one zachowaniu siedlisk przyrodniczych oraz siedlisk roślin lub zwierząt, ani nie wpływają w sposób istotny negatywnie na gatunki roślin i zwierząt, dla których ochrony został wyznaczony obszar Natura 2000, przy czym działalność łowiecka na obszarach Natura 2000 wchodzących w skład parków narodowych i rezerwatów przyrody, jest dozwolone wyłącznie w zakresie, w jakim nie narusza to zakazów obowiązujących na tych obszarach.
Przepis ten dopuszcza więc dosłownie prowadzenie działalności łowieckiej na obszarach Natura 2000 z wyłączeniem wskazanych w przepisach sytuacji. Ograniczenia mogą także wynikać z planów ochrony obszarów lub planów zadań ochronnych, znajdujących się na terenie obszaru Natura 2000 ostoi ptaków lub innych gatunków chronionych, o ile polowanie powodowałoby ich płoszenia lub niepokojenie.
Gospodarka łowiecka jest to działalność w zakresie ochrony, hodowli i pozyskiwania zwierzyny (art. 4 ustawy Prawo łowieckie), a natomiast polowanie oznacza tropienie, strzelanie z myśliwskiej broni palnej, łowienie sposobami dozwolonymi zwierzyny żywej (ewentualnie łowienie zwierzyny przy pomocy ptaków łowczych), zmierzające do wejścia w jej posiadanie.
W wytycznych Komisji Europejskiej ("Wytyczne dotyczące polowania na podstawie dyrektywy Rady 79/409/EWG w sprawie ochrony dzikiego ptactwa” „Dyrektywa Ptasia”, dostępnych pod adresem:
http://ec.europa.eu/environment/nature/conservation/wildbirds/hunting/docs/hunting_guide_pl.pdf) wskazano wyraźnie, że:

„Dyrektywa Ptasia” w pełni uznaje zasadność polowania na dzikie ptaki jako formy zrównoważonego wykorzystywania. Polowanie jest aktywnością, która przynosi znaczące korzyści społeczne, kulturowe, gospodarcze i środowiskowe w różnych regionach Unii Europejskiej. Jest ono ograniczone do niektórych gatunków  wymienionych w dyrektywie, która podaje również szereg zasad ekologicznych i wymogów prawnych dotyczących tej aktywności, które mają być wprowadzone do prawodawstwa państw członkowskich. Stanowi to ramy dla gospodarki łowieckiej."

Dyrektywa ptasia określa podstawowe zasady polowania na ptaki w państwach Unii Europejskiej. Załącznik II tej dyrektywy zawiera listy gatunków ptaków, na które wolno polować na obszarze Unii. Dyrektywa zakazuje przede wszystkim masowego chwytania i zabijania ptaków. W nadzwyczajnych sytuacjach dopuszczalne są wyjątki - odstępstwa od postanowień dyrektywy ptasiej.

9. Jakie są kryteria wyznaczania obszarów Natura 2000?

Dyrektywa ptasia i siedliskowa nakazują państwom członkowskim UE zapewnienie siedliskom przyrodniczym i gatunkom roślin i zwierząt (z załączników do tych aktów) warunków sprzyjających ochronie lub odtworzeniu ich dobrego stanu właśnie przez wyznaczenie specjalnych obszarów ich ochrony. Przy czym swobodny wybór tych państw członkowskich został ograniczony, zarówno przy klasyfikacji obszarów specjalnej ochrony ptaków, jak i specjalnych obszarów ochrony siedlisk  (kryteria przede wszystkim naukowe, a nie ekonomiczne czy społeczne, na co wskazuje orzecznictwo Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości).
Zgodnie z art. 26 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 roku o ochronie przyrody Minister Środowiska w rozporządzeniu określa kryteria wyboru:

a) obszarów, które mogą być uznane za obszary mające znaczenie dla Wspólnoty i wyznaczone jako specjalne obszary ochrony siedlisk;

b) obszarów specjalnej ochrony ptaków, mając na uwadze zachowanie poszczególnych cennych lub zagrożonych składników różnorodności biologicznej, na podstawie których jest wyznaczana sieć obszarów Natura 2000.

W oparciu o ten przepis wydano o rozporządzenie Minister Środowiska z dnia 13 kwietnia 2010 roku w sprawie siedlisk przyrodniczych oraz gatunków będących przedmiotem zainteresowania Wspólnoty, a także kryteriów wyboru obszarów kwalifikujących się do uznania lub wyznaczenia jako obszary Natura 2000.
Jeśli chodzi o kryteria wyboru specjalnych obszarów ochrony siedlisk Natura 2000 (obszary mające znaczenie dla Wspólnoty) to są one następujące:
a) występowanie typu siedliska przyrodniczego będącego przedmiotem zainteresowania Wspólnoty (załącznik nr 1 do rozporządzenia), przy czym uwzględnia się:

- priorytetowość siedliska;
- zachowanie jego pełnej zmienności;
- wielkości krajowych zasobów tego siedliska i ich rozmieszczenia;
- podatność na proces degradacji;
- znaczenie obszaru Natura 2000 dla zachowania typu siedliska w kraju (w tym: stopień reprezentatywności i wykształcenia siedliska przyrodniczego na obszarze, powierzchnię zajmowaną przez siedlisko przyrodnicze na obszarze w stosunku do całkowitej powierzchni tego typu siedliska na obszarze kraju, stan zachowania struktury i funkcji siedliska lub możliwość renaturyzacji, istniejące i potencjalne zagrożenia powodujące utratę wartości przyrodniczych siedliska),występowanie gatunków roślin lub zwierząt będących przedmiotem zainteresowania Wspólnoty (załącznik nr 2 i 3 do rozporządzenia), przy czym uwzględnia się:

• priorytetowość gatunku,- rozmieszczenie gatunku na obszarze kraju;
• znaczenie obszaru dla zachowania gatunków roślin i zwierząt w kraju (wielkość i zagęszczenie lokalnej populacji gatunku w stosunku do populacji krajowej, stan zachowania cech siedliska ważnych dla gatunku, możliwość renaturyzacji zdegradowanych siedlisk gatunku, stopień izolacji lokalnej populacji gatunku w stosunku do naturalnego zasięgu gatunku, istniejące i potencjalne zagrożenia dla lokalnej populacji gatunku i jego siedliska powodujące utratę ich wartości przyrodniczych);
• znaczenie obszaru dla przemieszczania się gatunków (położenie na trasie wędrówek innych gatunków z załączników do rozporządzenia, funkcjonowanie jako korytarza ekologicznego łączącego inne obszary istotne dla ochrony siedlisk gatunków, w szczególności gatunków priorytetowych).

b) powierzchnia obszaru, która powinna umożliwiać skuteczne i trwałe zachowanie siedlisk przyrodniczych i gatunków, dla których ochrony ten obszar się wyznacza (w odniesieniu do siedlisk przyrodniczych - powierzchnia ta powinna obejmować reprezentatywne występowanie wszystkich stwierdzonych na obszarze siedlisk przyrodniczych, a w przypadku gatunków powierzchnia powinna obejmować całą przestrzeń życiową stabilnych, rozmnażających się lokalnych populacji tych gatunków lub kluczowe dla ich ochrony miejsca występowania, w szczególności miejsca rozrodu, żerowiska, zimowiska i miejsca odpoczynku także w czasie migracji);

c) współwystępowanie typów siedlisk przyrodniczych i gatunków wymienionych we wskazanych powyżej załącznikach;

d) powiązanie obszaru z innymi obszarami ważnymi dla ochrony siedlisk gatunków i siedlisk przyrodniczych, w szczególności z innymi obszarami Natura 2000 lub innymi formami ochrony przyrody.

Natomiast kryteria wyboru obszarów kwalifikujących się do wyznaczenia jako obszary specjalnej ochrony ptaków Natura 2000 wskazano w następujący sposób:

a) występowanie gatunków ptaków, o których mowa w załączniku nr 2 do rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 12 stycznia 2011 roku w sprawie obszarów specjalnej ochrony ptaków (jeśli: stwierdzono: regularne występowanie co najmniej 1% krajowej lęgowej populacji gatunku, regularne występowanie co najmniej 1% przelotnej populacji gatunku wędrownego, regularne występowanie co najmniej 20 000 osobników jednego lub wielu gatunków wędrownych ptaków wodno-błotnych podczas wędrówek lub zimowania lub co najmniej 10 000 par jednego lub wielu wędrownych gatunków ptaków morskich, lub regularne występowanie w sumie co najmniej 5000 bocianów białych lub 3000 żurawi, lub 3000 ptaków drapieżnych w ciągu całego okresu migracji wiosennej lub jesiennej, lub przynależność obszaru do jednego z 10 najważniejszych krajowych obszarów gniazdowania gatunków zagrożonych na obszarze państw członkowskich Unii Europejskiej lub regularne występowanie gatunku zagrożonego w skali globalnej);

b) powierzchnia obszaru, która powinna zapewniać trwałe występowanie populacji gatunków oraz obejmować przestrzeń życiową stabilnych, rozmnażających się lokalnych populacji gatunków, dla których ochrony obszar ten ma być wyznaczony, lub kluczowe dla ochrony tych gatunków miejsca ich występowania;

c) znaczenie obszaru dla przemieszczania się ptaków określonych w załączniku nr 2 do rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 12 stycznia 2011 roku w sprawie obszarów specjalnej ochrony ptaków, a w szczególności jego położenie na trasie przelotów gatunków wędrownych.

10. Czy i ewentualnie w jakim trybie można uchylić plan zadań ochronnych (PZO) dla obszaru Natura 2000?    

1. W każdym PZO można dokonać zmian jego zapisów. Tryb taki przewiduje rozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 17 lutego 2010 r. w sprawie sporządzania projektu planu zadań ochronnych dla obszaru Natura 2000 w paragrafie 6: Zmiany w planie zadań ochronnych przeprowadza się w trybie, o którym mowa w § 2.

§ 2 tego rozporządzenie mówi:
Tryb sporządzania projektu planu zadań ochronnych dla obszaru obejmuje dokonanie następujących czynności:
1.ustalenie terenu objętego projektem planu zadań ochronnych oraz przedmiotów ochrony obszaru;
2.sformułowanie założeń do sporządzenia projektu planu zadań ochronnych;
3.podanie do publicznej wiadomości informacji o zamiarze przystąpienia do sporządzenia projektu planu zadań ochronnych;
4.identyfikację zainteresowanych osób i podmiotów prowadzących działalność w obrębie siedlisk przyrodniczych i siedlisk gatunków, dla których ochrony wyznaczono obszar;
5.sformułowanie projektu planu zadań ochronnych;
6.uzgodnienie, o którym mowa w art. 28 ust. 6 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody, zwanej dalej „ustawą”.

Biorąc powyższe pod uwagę, jeśli posiada się niezbite dowody naukowej (poparte badaniami, ekspertyzami, publikacjami, itp.), można wystąpić do właściwej regionalnej dyrekcji ochrony środowiska z wnioskiem o rozważenie wprowadzenia zmian do PZO.

2. Akt prawa miejscowego, którym jest PZO podlega procedurze zaskarżenia do właściwego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego (WSA), zgodnie z ustawą z dnia 30 sierpnia 2002 r.
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi normuje postępowanie sądowe w sprawach z zakresu kontroli działalności administracji publicznej oraz w innych sprawach, do których jego przepisy stosuje się z mocy ustaw szczególnych (sprawy sądowoadministracyjne). Zgodnie z art. 3 § 2 pkt 5 tej ustawy: Kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej.

3. Akty prawa miejscowego mogą ponadto podlegać kontroli na podstawie Rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 23 grudnia 2009 r. w sprawie trybu kontroli aktów prawa miejscowego ustanowionych przez wojewodę i organy niezespolonej administracji rządowej (Dz. U. 2009 nr 222 poz. 1754). Rozporządzenie określa tryb kontroli zgodności aktów prawa miejscowego ustanowionych przez wojewodę i organy niezespolonej administracji rządowej z: 

  1)   przepisami powszechnie obowiązującymi;
  2)   polityką Rady Ministrów;
  3)   zasadami rzetelności i gospodarności.

4. Istnieje również możliwość przeprowadzenia kontroli w administracji rządowe (którą jest RDOŚ), na zasadach określonych w ustawie z dnia 15 lipca 2011 r. o kontroli w administracji rządowej. Kontrole takie w przypadku RDOŚ wykonuje Minister Środowiska. Wspomniana ustawa określa w art. 1: zasady i tryb przeprowadzania kontroli działalności organów administracji rządowej. Art. 3 ust. 1 tej ustawy mówi: Przeprowadzenie kontroli ma na celu ocenę działalności jednostki kontrolowanej dokonaną na podstawie ustalonego stanu faktycznego przy zastosowaniu przyjętych kryteriów kontroli. W ust. 2: W przypadku stwierdzenia nieprawidłowości celem kontroli jest również ustalenie ich zakresu, przyczyn i skutków oraz osób za nie odpowiedzialnych, a także sformułowanie zaleceń zmierzających do usunięcia nieprawidłowości. Ponadto w art. 12. 1. zapisano: Kontrolę prowadzi się zgodnie z okresowym planem kontroli, opracowanym przez kierownika komórki do spraw kontroli i zatwierdzonym przez kierownika jednostki kontrolującej.

Strony FWIE korzystają z cookies i podobnych technologii m.in. w celach: świadczenia usług i prowadzenia statystyk. Korzystanie ze strony bez zmiany ustawień Twojej przeglądarki oznacza, że będą one umieszczane w Twoim urządzeniu końcowym.Ustawienia przeglądarki możesz zmienić. Szczegóły jak to zrobić znajdziesz tutaj.

Akceptuję cookie z tej strony.

EU Cookie Directive Module Information